"Skrzydła"

Marceli Neyder

   Urodził się 3.9.1918 r. Po uzyskaniu matury dostał się do popularnej ,,Szkoły Orląt" w Dęblinie. Tam w okresie 1937 - 1939 przeszedł szkolenie lotnicze na samolotach wojskowych RWD8, PWS26 i P7. Po wybuchu drugiej wojny światowej wraz ze swoją jednostką przedostaje się do Rumunii.
   Po krótkim pobycie dostaje się do Francji. Tu rozpoczyna szkolenie na myśliwskich samolotach francuskich Morane406. Niestety, wojna we Francji zakończyła się zbyt szybko i trzeba bylo szukać wolnej ziemi gdzie indziej.
   27 czerwca 1940 r. przybywa do Anglii. Neyder przechodzi przeszkolenie lotnicze na brytyjskich samolotach myśliwskich Hurricane i otrzymuje przydział do 303 Dywizjonu Myśliwskiego Warszawskiego im. Tadeusza Kościuszki. Tam przechodzi intensywny trening bojowy i wykonuje loty bojowe na osłonę portów i konwojów morskich. Tymczasem nad poludniową Ang1ią walczy inny polski - 302 dywizjon. Ppor. Neyder zgłasza się na ochotnika, aby włączyć się do walk. Bierze intensywny udział w działaniach dywizjonu. 13 lutego 1941 r. uczestnieczy w zestrzeleniu Junkersa Ju88 i 1/3 zwycięstwa przypadło jemu w udziale. Pod koniec maja przenosi się do 307 Dywizjonu Myśliwskiego Lwowskiego. Po przeszkoleniu zaczyna loty bojowe na samolotach Beaufigher. Dywizjon wykonywal loty bojowe w nocy. 23 listopada por. Neyder zapisał na swoje konto jednego Ju88 uszkodzonego. 26 kwietnia 1942 - jednego Ju88 zestrzelonego na pewno, 3 maja również jednego Ju88 zestrzelonego na pewno.
   12 sierpnia 1942 r. na osobistą prośbę zostaje przydzielony do nocnego dywizjonu R.A.F. bazującego na Malcie. Tu po przeszkoleniu na samolotach typu Mosquito uzbrojonego w 4 działka i 4 karabiny maszynowe i rozwijającego szybkość do 400 mil na godzinę rozpoczyna loty bojowe z Malty na operacje ranger and intruder. "Rangerka" polegała na atakowaniu w nocy lub w dzień celów na ziemi. "Intruderka" natomiast było to zwalczanie lotnictwa nieprzyjacielskiego w nocy na jego lotniskach i w portach. Terenem działań 23 dywizjonu R.A.F. była Sycylia, Tunezja, Pantelleria. Szybko załoga Neydera z brytyjskim nawigatorem dała się poznać pod względem osiągnięć bojowych. Celuje w niszczeniu lokomotyw i pociągów. 21 lutego 1943 r. załoga wystartowała o godzinie 3.55 na Mosquito z literami YP-Y na zadanie bojowe i nie powróciła do bazy, zaginęła. Prawdopodobnie w nurtach Morza Śródziemnego.
   Marceli Neyder został odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari, trzykrotnie Krzyżem Walecznych i podwójnym Medalem Lotniczym.