W pogoni za Luftwaffe

.: Forum dyskusyjne :: Forum dyskusyjne :: Forum dyskusyjne :: Forum dyskusyjne :.
Uwaga! Dopisanie nowego wątku czy też tematu będzie skutkowało ujawnieniem Twojego IP.
Jeśli nie wyrażasz na to zgody proszę zrezygnuj już teraz.
Dodanie wątku przez Ciebie będzie jednoznaczne ze zgodą na ujawnienie Twojego IP.
Imię i nazwisko
E-mail
OdpowiedĽ Lotnictwo w Wielkpolsce 1919-1920 (2018-05-01, 16:18)
Łukasz
UTWORZENIE POLSKICH WOJSK BALONOWYCH W POZNANIU W LATACH 1919?1920.    
    
Z chwilą odzyskania niepodległości w 1918, naczelne władze wojskowe zaczęły myśleć również o sformowaniu wojsk balonowych. Na razie nie było ku temu warunków, ponieważ zaborcy nie pozostawili na terenie byłej Kongresówki i Małopolski sprzętu balonowego, który mógłby się stać podstawą do stworzenia wojsk balonowych. Czasowo więc oficerowie specjaliści, pochodzący z wojsk balonowych b. korpusów wschodnich i b. armii zaborczych, zostali przydzieleni do lotnictwa z najbardziej doświadczonym oficerem balonowym ppłk. A. Wańkowiczem na czele. Dopiero wraz z oswobodzeniem Wielkopolski powstały możliwości sformowania wojsk aeronautycznych ( balonowych).     
W opuszczonej przez Niemców hali Zeppelina na Winiarach znaleziono dwie powłoki balonów obserwacyjnych (jedna typu Parseval Siegsfeld Drachen, druga typu AB Ballon), jedną dźwigarkę konną typu Alpina oraz kilkaset butli z wodorem. W celu sformowania wojsk balonowych dowódca lotnictwa b. zaboru pruskiego, płk. G. Macewicz, wezwał w kwietniu 1919 r. do Poznania z Warszawy ppłk. A. Wańkowicza i powierzył mu formujące się Dowództwo Wojsk Aeronautycznych., które zostało podporządkowane Inspektoratowi Wojsk Lotniczych w Poznaniu. W ślad za nim ściągnięto do Poznania również innych oficrów posiadających odpowiednie kwalifikacje. Byli to m.in. mjr. pil. sterowcowy F. Bołsunowski, por. obs. bal. H. Grabowski, por. inż. M. Chybczyński, por. W. Markiewicz, por. pil. ster. S. W. Bilek, por. R. Łaciński. Personel specjalistów uzupełniono oficerami i szeregowymi z byłej armii niemieckiej. Podpułkownik Wańkowicz przystępując do organizacji wojsk aeronautycznych wyraził nadzieję, że ?...Wielkie Księstwo Poznańskie wkrótce zostanie włączone do Polski...?, a ?...sformowane kompanie aeronautyczne będą użyte na obsługę frontu w całej Polsce.? Gdy obejmował 1.V.1919 r. dowództwo, rozpoczął organizację zarządu Dowództwa Wojsk Aeronautycznych ( dalej Dow. W. A.), 1 kompanii balonowej i ruchomego parku aeronautycznego zgodnie z etatami zatwierdzonymi przez Dowództwo Główne w Poznaniu. W lipcu łącznie z dowódcą w skład Dow.W.A. wchodziło trzech oficerów.     
Za zgodą Naczelnej Rady Ludowej 31 kwietnia mjr. Feliks Bołsunowski rozpoczął organizację Oficeskiej Szkoły Aeronautycznej (dalej O.S.A). Został on jej dowódcą. 21 maja 1919 r. uroczyście został otwarty pierwszy kurs tej szkoły. Prawie wszyscy kursanci byli studentami wyższych uczelni warszawskich, brali czynny udział w zajęciu lotniska mokotowskiego w 1918 r., a potem zaciągnęli się do lotnictwa i czasowo zgrupowani zostali pod w I lotniczym baonie uzupełnień, którego dowódcą był mjr. Bołsunowski. Do poznańskiej szkoły aeronautycznej ściągnął on najlepszych spośród szeregowców?studentów tego baonu.     
Następnie 5 maja 1919 r. sformowano 1 kompanię aeronautyczną pod dowództwem por.Bilka. Następnie zorganizowano. Ruchomy Park Aeronautyczny, który w końcu sierpnia przemianowano na Centralne Składy Aeronautyczne. W lecie 1919 r. zostały utworzone dwie dalsze kompanie balonowe ( d?ca II komp. ppor. S. Linserbarth, d?ca III komp. ppor. M. Trawiński).W połowie lipca wszystkie trzy kompanie weszły w skład I gupy aeronautycznej pod dowództwem kpt. Jana Wolszlegiera.     
Pierwszy kurs O.S.A. trwał od 21.V?28.IX.1919 r. Oprócz wyszkolenia ogólnowojskowego kursanci otrzymali specjalistyczne wyszkolenie balonowe. Wykładano takie przedmioty jak: administracja, historia wojen polskich, taktyka, służba polowa, radio, telegraf, aerostatyka, terenoznastwo, karabin maszynowy, nauka o strzelaniu, artyleria, części materialne balonu ?Fessel?, instrukcje o balonie itd. Oprócz tego prowadzono ćwiczenia wzlotów balonami i w obserwacji z nich terenu. Ćwiczenia we wzlotach zapoczątkował pierwszy wzlot balonu na uwięzi w niepodległej Polsce, który odbył się 23.07.1919 r. W koszu obserwatora siedział płk. Wańkowicz. . Pierwszy kurs O.S.A. 28 września 1919 r. ukończyło 28 obserwatorów, którzy tego dnia zostali mianowani podporucznikami i przydzieleni na stanowiska dowódców plutonów w nowo formujących się jednostkach balonowych. W czasie trwania pierwszego kursu był prowadzony przy O.S.A. specjalistyczny kurs unifikacyjny dla oficerów innych rodzajów broni i obserwatorów aeronautów z armii zaborczych. Ukończyło go 12 oficerów. Za podstawę wyszkolenia przyjęto regulamin francuski. W końcu marca 1920 r., wobec wciąż odczuwanego braku oficerów aeronautów, został otwarty drugi kurs O.S.A. Słuchacze byli szkoleni tak jak na pierwszym kursie. Kurs ten został ukończony w połowie września przez 33 absolwentów. Po za O.S.A. uruchomiono cztery kursy Podoficerskiej Szkoły, które dały około 80 wyszkolonych podoficerów.     
Oficerska Szkoła Aeronautyczna w Poznaniu, chociaż jej działalność trwała krótko zapisała się złotymi literami w historii polskiego baloniarstwa. Wyszkoliła ona pierwsze kadry dla polskich wojsk balonowych?ponad 150 oficerów i podoficerów, nie licząc personelu technicznego i pomocniczego. We wrześniu 1920 r. działalność szkoły zawieszono, a na wiosnę 1921 r. przeniesiono ją do Torunia.     
Dopiero w drugiej połowie 1919 r nadeszły z Wiednia polowe wytwórnie wodoru i materiał techniczny, nabyty we Francji przez Polską Misję Zakupów w Paryżu, a pochodzący z demobilu balonowych kompanii amerykańskich i francuskich (balony ?Caguot? typu M i R, dźwigarki ?Caguot? na podwoziu ?Latil?, samochody ciężarowe). Otrzymanie materiału balonowego i uzupełnienie kadry oficerów młodym elementem pierwszego kursu O.S.A. umożliwiło utworzenie zimą 1919/1920 r. dwóch dalszych grup aeronautycznych i Baonu Uzupełnień Aeronautycznych, który 20 lutego1920 r został przemianowany na Baon Zapasowy 1 Pułku Aeronautycznego z siedzibą w Poznaniu. Dowodził nim kpt. obs. Hilary Grabowski. Baon pełnił funkcję bazy personalnej dla jednostek balonowych i ośrodka szkoleniowego dla rekrutów i szeregowych specjalistów niezawodowych. Na początku 1920 roku przemianowano trzy Grupy Aeronautycznych na Bataliony Aeronautyczne. W ciągu tego roku w Poznaniu sformowano jeszcze IV Batalion. Każdy Batalion składał się z dwóch kompanii balonów obserwacyjnych o stanie: 6 oficerów oraz ok. 190 podoficerów i szeregowych. Miał też na wyposażeniu dwie powłoki balonowe, dwie dźwigarki, kilkanaście samochodów ciężarowych, dwa samochody osobowe, samochód radio, kuchnię i 6 ciężkich przeciwlotniczych karabinów maszynowych do ochrony balonu oraz polową wytwórnię wodoru. Ta masa sprzętu i ludzi obsługiwała dwóch obserwatorów, którzy siedzieli w koszu balonu na uwięzi i korygowali ogień artylerii przy pomocy aparatu telefonicznego. Balon był wypuszczany w powietrze, a do niego była przyczepiona stalowa lina, która rozwijała się z bębna dźwigarki, gdy balon się wznosił. Dzięki dźwigarce można było równie szybko ściągnąć balon w razie niebezpieczeństwa np. ataku samolotu.     
Jak więc widzimy z powyższego opisu Wielkopolska stała się miejscem narodzin polskich wojsk balonowych. W skład osobowy, po za oficerami specjalistami z Warszawy, wchodzili żołnierze z byłej armii niemieckiej czyli z ziem zaboru pruskiego. Najprawdopodobniej znaczna ich część pochodziła z terenów Wielkopolski. W zorganizowanie od podstaw oddziałów balonowych został włożony duży wysiłek. Część wyposażenia dla oddziałów balonowych została dostarczona przez miejscowe władze. Gdy rozpoczynano formowanie wojsk balonowych w Poznaniu miejscowe zapasy materiałów pozwalały na sformowanie dwóch kompanii wojsk balonowych. Reszta materiałów miała zostać zakupiona. Poznańskie władze utrzymywały jednostki balonowe w czasie procesu ich formowania. Odmówiły natomiast we wrześniu 1919 r. finansowania Dowództwa Wojsk Aeronautycznych, gdy ono zostało przeniesione do Warszawy. Miejscowi urzędnicy uzasadniali to tym, że nie finansują oddziałów stacjonujących w Warszawie. Nie da się dokładnie ustalić, jak duży wkład organizacyjny i zaopatrzeniowy wniosła Wielkopolska w organizację wojsk balonowych.     
Zorganizowane w Poznaniu jednostki balonowe w 1920 r. przeszły chrzest bojowy na froncie polsko?bolszewickim. W pierwszym okresie swej działalności na froncie, gdy wykonywały one wzloty obserwacyjne na rzecz wojsk naziemnych, odniosły liczne sukcesy we współpracy z .artylerią. Działalność wojsk balonowych przyniosła nieprzyjacielowi dość znaczne straty, który starał się zwalczać polskie balony przy pomocy lotnictwa i artylerii. Nie przyniosło to jednak spodziewanych rezultatów. Polacy stracili tylko dwa balony, z których jeden zniszczyła sowiecka artyleria, uzyskując w zamian wiele cennych meldunków. W drugim okresie działalności jednostki balonowe?latem 1920 r. podczas odwrotu wojsk polskich?walczyły jako piechota zorganizowane w 1 Pułk Aeronautyczny, ponieważ ze względu na bardzo manewrowe działania wojenne nie mogły prowadzić obserwacji z balonów.. Pułk licząc 23 oficerów i 1200 szeregowych w dniach od 23 lipca do 15 sierpnia 1920 r. brał czynny udział w walkach w rejonie Siedlce?Sokołów?Ostromenczyn?Platerów, znajdując się na przemian w natarciu lub obronie. Doraźnie sformowany pułk aeronautyczny nie posiadając należytego uzbrojenia i wsparcia artylerii wykonał wszystkie postawione przed nim zadania. Żołnierze wykazali się zapałem bojowym i wolą zwycięstwa. Pułk został rozwiązany we wrześniu 1920 r. W czasie walk poległo 19 oficerów i żołnierzy.Za czyny bojowe żołnierze 1 pułku aeronautycznego otrzymali 3 ordery Virtuti Militari i 66 Krzyży Walecznych.     
Zorganizowane od podstaw w Poznaniu jednostki balonowe podczas walk na froncie wykazały duże wartości bojowe w zakresie swojej specjalności jak i również walcząc jako oddział piechoty. Było to zasługą żołnierzy, którzy otrzymali wszechstronne wykształcenie z przedmiotów ogólnowojskowych i specjalności aeronautycznej. Nie bez znaczenia było patriotyczne nastawienie żołnierzy, przy czym należy pamiętać, że spora część szeregowych wywodziła się z Wielkopolski. Jak więc widzimy wkład wniesiony w zorganizowanie wojsk balonowych w Poznaniu przyniósł bardzo dobre wyniki. Po wojnie polsko?bolszewickiej poszczególne pododdziały zostały rozesłane do różnych miast polskich. I Batalion Aeronautyczny w 1920 r. powrócił do Poznania (na Sołacz) , który stał się jego pokojową siedzibą. Neistety nie zachowały się żadne zwarte materiały archiwalne pozwalające odtworzyć jego historię w latach 1920?1923. Wiadomo tylko tyle, że jego dowódcą w 1923 r. był major Hilary Grabowski, a liczba oficerów wchodzących w skład tej jednostki w tym samym roku wynosiła 14 (razem z dowódcą). W związku z kłopotami finansowymi w latach 1923?24 dowództwo zlikwidowało większość jednostek balonowych. I Batalion Aeronautyczny także został rozformowany, co zakończyło pięcioletnią historię wojsk balonowych w Poznaniu.     
Twój komentarz:
Zdjęcie
    Lokalizacja
    Podgląd posta
    Powrót do tematówPowrót do wątku